سه قطره خون – بخش اولThree Drops of Blood – P1

برو به: 123456

گوش کنیدListen

گوش کنید و بخوانید.Listen and read.

[00:00.45]دیروز بود که اطاقم را جدا کردند، [00:05.01]آیا همان‌طوری که ناظِم وَعده داد [00:08.73]من حالا به کُلّی مُعالِجه شده‌ام [00:12.51]و هفتهٔ دیگر آزاد خواهم شد؟ [00:15.99]آیا ناخوش بوده‌ام؟ [00:19.17]
[00:19.47]یک سال است، [00:21.36]در تمامِ این مدّت [00:23.31]هر چه اِلتِماس می‌کردم [00:26.04]کاغذ و قَلَم می‌خواستم [00:28.44]به من نمی‌دادند. [00:30.87]همیشه پیش خودم گُمان می‌کردم [00:34.26]هر ساعتی که قلم و کاغذ به دستم بیفتد [00:39.12]چقدر چیزها که خواهم نوشت… [00:43.35]
[00:43.65]ولی دیروز بدونِ اینکه خواسته باشم [00:47.82]کاغذ و قلم را برایم آوردند. [00:51.90]چیزی که آن‌قدر آرزو می‌کردم، [00:55.77]چیزی که آن‌قدر اِنتِظارش را داشتم…! [01:01.56]امّا چه فایده – [01:03.57]از دیروز تا حالا [01:05.70]هر چه فِکر می‌کنم چیزی ندارم که بنویسم. [01:11.13]
[01:11.43]مثلِ این است [01:12.72]که کسی دستِ مَرا می‌گیرد [01:15.54]یا بازویم بی‌حِس می‌شود. [01:19.98]حالا که دِقَّت می‌کنم [01:22.32]مابینِ خط‌های دَرهَم و بَرهَمی [01:25.59]که روی کاغذ کشیده‌ام [01:28.08]تنها چیزی که خوانده می‌شود [01:30.81]این است: [01:32.19]«سه قَطره خون.» [01:36.54]
[01:36.84]آسمان لاجِوَردی، [01:39.72]باغچه سبز [01:42.03]و گل‌های روی تَپّه باز شده. [01:47.07]نَسیمِ آرامی [01:48.99]بوی گل‌ها را تا اینجا می‌آورد. [01:52.77]ولی چه فایده؟ [01:55.59]من دیگر از چیزی نمی‌توانم کِیف بکنم، [02:00.90]همهٔ اینها برای شاعرها و بچّه‌ها [02:04.29]و کسانی که تا آخر عُمرِشان بچّه می‌مانند [02:09.06]خوب است. [02:10.59]
[02:10.89]یک سال است که اینجا هستم، [02:13.83]شب‌ها تا صبح از صدای گربه بیدارم، [02:18.54]این ناله‌های ترسناک، [02:21.45]این حَنجَرهٔ خَراشیده [02:24.12]که جانم را به لب رسانیده، [02:27.63]صبح هم هنوز چشممان باز نشده [02:32.70]که اَنژکسیون بی‌کِردار …! [02:37.53]
[02:37.83]چه روزهای دراز [02:39.75]و ساعت‌های ترسناکی که اینجا گُذَرانیده‌ام، [02:45.12]با پیراهن و شلوارِ زرد [02:48.00]روزهای تابستان [02:50.28]در زیرزمین دور ِهم جمع می‌شویم [02:54.24]و در زمستان [02:55.71]کنارِ باغچه جلو آفتاب می‌‌نشینیم. [03:01.02]یک سال است [03:02.10]که میانِ این مردمان عَجیب و غَریب [03:04.98]زندگی می‌کنم. [03:06.90]هیچ وَجه اِشتِراکی بین ما نیست؛ [03:10.53]من از زمین تا آسمان با آنها فَرق دارم – [03:15.45]ولی ناله‌ها، [03:17.07]سکوت‌ها، [03:18.42]فُحش‌ها، [03:19.49]گریه‌ها و خنده‌های این آدم‌ها [03:23.37]همیشه خوابِ مَرا [03:25.59]پُر از کابوس خواهد کرد. [03:29.04]
[03:29.34]هنوز یک ساعت دیگر مانده [03:32.40]تا شامِمان را بخوریم، [03:35.28]از همان خوراک‌های چاپی: [03:38.31]آشِ ماست، [03:39.48]شیربرنج، [03:41.01]چِلو، [03:42.18]نان و پنیر، [03:44.01]آن‌هم به قَدرِ بخور و نمیر. [03:49.20]
[03:49.50]حسن همهٔ آرزویش این است [03:53.40]یک دیگِ اِشکِنه را [03:55.29]با چهار تا نانِ سنگَک بخورد، [03:59.07]وقتِ مُرَخَّصی او که برسد [04:02.01]عَوَضِ کاغذ و قلم [04:04.26]باید برایش دیگِ اشکنه بیاورند. [04:08.10]
[04:08.40]او هم یکی از آدم‌های خوشبَخت اینجاست، [04:13.23]با آن قدِ کوتاه، [04:15.18]خندهٔ احمقانه، [04:17.52]گردنِ کُلُفت، [04:19.26]سرِ طاس [04:21.24]و دست‌های پینه بسته [04:23.94]برای ناوه‌کِشی آفَریده شده، [04:27.78]
[04:28.08]همهٔ ذَرّاتِ تنش گُواهی می‌دهند [04:32.07]و آن نگاهِ احمقانهٔ او هم جار می‌زند [04:36.66]که برای ناوه‌کِشی آفریده شده. [04:41.22]اگر محمّدعلی [04:43.26]آنجا سرِ ناهار و شام نمی‌ایستاد [04:46.92]حسن همهٔ ماها را به خدا رسانیده بود، [04:51.72]ولی خودِ محمّدعلی هم [04:54.15]مثلِ مردمانِ این دنیاست، [04:59.55]چون اینجا را هرچه می‌خواهند بگویند [05:03.84]ولی یک دنیای دیگرست [05:06.54]وَرای دنیای مردمانِ معمولی. [05:10.00]

راهنمای مطالعهReading Guide

یک بار دیگر متن را بخوانید و کلمات و عبارات جدید را به خاطر بسپارید.Read the text again and remember the new words and phrases.

دیروز بود که اطاقم را جدا کردند، آیا همان‌طوری که ناظِم وَعده داد من حالا به کُلّی مُعالِجه شده‌ام و هفتهٔ دیگر آزاد خواهم شد؟ آیا ناخوش بوده‌ام؟

ناظِم: سرپَرَست

Supervisor

وَعده دادن: قول دادن

To promise

به کُلّی: کاملاً

Completely, Entirely

مُعالِجه: دَرمان

Cure, Treatment

ناخوش: بیمار

Diseased, Patient

یک سال است، در تمامِ این مدّت هر چه اِلتِماس می‌کردم کاغذ و قَلَم می‌خواستم به من نمی‌دادند. همیشه پیش خودم گُمان می‌کردم هر ساعتی که قلم و کاغذ به دستم بیفتد چقدر چیزها که خواهم نوشت…

اِلتِماس کردن

To beg, To plead

قَلَم: مداد یا خودکار

Pen

گُمان کردن: خیال کردن

To suppose

ولی دیروز بدونِ اینکه خواسته باشم کاغذ و قلم را برایم آوردند. چیزی که آن‌قدر آرزو می‌کردم، چیزی که آن‌قدر اِنتِظارش را داشتم…! امّا چه فایده – از دیروز تا حالا هر چه فِکر می‌کنم چیزی ندارم که بنویسم.

اِنتِظار داشتن

To expect

چه فایده: که چی

What’s the point

مثلِ این است که کسی دستِ مَرا می‌گیرد یا بازویم بی‌حِس می‌شود. حالا که دِقَّت می‌کنم مابینِ خط‌های دَرهَم و بَرهَمی که روی کاغذ کشیده‌ام تنها چیزی که خوانده می‌شود این است: «سه قَطره خون.»

بازو

Arm

بی‌حِس شدن: کِرِخت شدن

To become numb

مابین: بین،‌ میان

Between

دَرهَم و بَرهَم: آشُفته، پَریشان

Messy, Chaotic

قَطره: چِکّه

Drop

آسمان لاجِوَردی، باغچه سبز و گل‌های روی تَپّه باز شده. نَسیمِ آرامی بوی گل‌ها را تا اینجا می‌آورد. ولی چه فایده؟ من دیگر از چیزی نمی‌توانم کِیف بکنم، همهٔ اینها برای شاعرها و بچّه‌ها و کسانی که تا آخر عُمرِشان بچّه می‌مانند خوب است.

لاجِوَردی: آبیِ تیره

Azure

تَپّه

Hill, Mound

نَسیم: بادِ ملایم

Breeze, Gentle wind

کِیف کردن: لِذَّّت بردن

To enjoy

یک سال است که اینجا هستم، شب‌ها تا صبح از صدای گربه بیدارم، این ناله‌های ترسناک، این حَنجَرهٔ خَراشیده که جانم را به لب رسانیده، صبح هم هنوز چشممان باز نشده که اَنژکسیون بی‌کِردار …!

ناله: زاری

Moan, Wail, Groan

حَنجَره: گَلو

Larynx, Throat

خَراشیده: (در مورِدِ صدا) خَشِن

Scratched, Raspy, Hoarse

جان به لب رساندن

To push someone to the limit, To exasperate

اَنژکسیون: تَزریق، آمپول

Injection

بی‌کِردار : لعنَتی

Wicked, Damned

چه روزهای دراز و ساعت‌های ترسناکی که اینجا گُذَرانیده‌ام، با پیراهن و شلوارِ زرد روزهای تابستان در زیرزمین دور ِهم جمع می‌شویم و در زمستان کنارِ باغچه جلو آفتاب می‌‌نشینیم. یک سال است که میانِ این مردمان عَجیب و غَریب زندگی می‌کنم. هیچ وَجه اِشتِراکی بین ما نیست؛ من از زمین تا آسمان با آنها فَرق دارم – ولی ناله‌ها، سکوت‌ها، فُحش‌ها، گریه‌ها و خنده‌های این آدم‌ها همیشه خوابِ مَرا پُر از کابوس خواهد کرد.

گُذَراندن

To spent time

عَجیب و غَریب

Bizarre, Weird

وَجه اِشتِراک: نقطهٔ شباهَت

Common ground

از زمین تا آسمان فَرق داشتن

To be completely different

فُحش: دُشنام

Curse, Insult

کابوس: خوابِ بد

Nightmare

هنوز یک ساعت دیگر مانده تا شامِمان را بخوریم، از همان خوراک‌های چاپی: آشِ ماست، شیربرنج، چِلو، نان و پنیر، آن هم به قَدرِ بخور و نمیر.

خوراک: غَذا

Meal

خوراک‌های چاپی: غذاهای همیشگی

Routine meals (lit. “printed” foods)

شیربرنج

Rice pudding

چِلو

Plain cooked rice

به قَدرِ: به اندازهٔ

As much as

بخور و نمیر: فقط برای زنده ماندن

Just enough to survive

حسن همهٔ آرزویش این است یک دیگِ اِشکِنه را با چهار تا نانِ سنگَک بخورد، وقتِ مُرَخَّصی او که برسد عَوَضِ کاغذ و قلم باید برایش دیگِ اشکنه بیاورند.

دیگ: قابلَمهٔ بزرگ

Large pot

اِشکِنه: نوعی غذای سُنَّتی و سادهٔ ایرانی

A traditional Iranian soup

نانِ سنگَک: نوعی نانِ سُنَّتی ایرانی

Traditional Persian flatbread

مُرَخَّصی

Discharge, Leave

عَوَض: به جایِ

Instead of

او هم یکی از آدم‌های خوشبَخت اینجاست، با آن قدِ کوتاه، خندهٔ احمقانه، گردنِ کُلُفت، سرِ طاس و دست‌های پینه بسته برای ناوه‌کِشی آفَریده شده،

خوشبَخت: سَعادتمَند

Fortunate, Lucky

کُلُفت

Thick

طاس: کَچَل

Bald

پینه بسته: زِبر و خَشِن شده (بر اَثَر ِکارِ زیاد)

Calloused

ناوه‌کِشی: حَمّالیِ مَصالحِ ساختمانی

Carrying mortar or heavy loads

آفَریده شده: خَلق شده

Created, Born for

همهٔ ذَرّاتِ تنش گُواهی می‌دهند و آن نگاهِ احمقانهٔ او هم جار می‌زند که برای ناوه‌کِشی آفریده شده. اگر محمّدعلی آنجا سرِ ناهار و شام نمی‌ایستاد حسن همهٔ ماها را به خدا رسانیده بود، ولی خودِ محمّدعلی هم مثلِ مردمانِ این دنیاست، چون اینجا را هرچه می‌خواهند بگویند ولی یک دنیای دیگرست وَرای دنیای مردمانِ معمولی.

ذَرّات: (جمع ذَرّه)

Particles

گُواهی دادن: شَهادَت دادن

To testify

جار زدن: فریاد زدن

To shout out, To proclaim loudly

به خدا رسانیدن: کُشتن

To kill (lit. To send to God)

وَرا

Beyond

نکته‌هاTips

نکات فرهنگیCultural notes

در اینجا مهم‌ترین نکات فرهنگیِ پنهان در این بخش از داستان آورده شده است. این نکات به درک بهترِ تاریخ، سبک زندگی و ادبیات ایرانِ زمانِ صادق هدایت کمک زیادی می‌کنند:

۱. فرهنگ غذایی (اِشکِنه و غذاهای چاپی): «اِشکِنه» (سوپ سادهٔ پیاز) و «نان سنگک»، نماد نهایتِ آرزوی یک کارگر فقیر در گذشته است. در مقابل، غذاهای «چاپی» (تکراری) مثل آش و شیربرنج، غذاهای ارزان و بی‌کیفیتی بودند که در نهادهایی مثل بیمارستان و دیوانه‌خانه سرو می‌شدند.

1. Food Culture (Eshkene & “Chāpi” Foods): “Eshkene” (a simple onion soup) and “Sangak” bread represent the ultimate fantasy of a poor working-class man. Conversely, “Chāpi” (printed/repetitive) foods like āsh and rice pudding represent the cheap, monotonous meals served in institutions like asylums.

۲. ورود واژگان فرانسوی (انژکسیون): یک قرن پیش، سیستم پزشکی نوینِ ایران به شدت تحت تأثیر پزشکان فرانسوی بود. به همین دلیل، استفاده از وام‌واژه‌های فرانسوی مثل «انژکسیون» (تزریق/آمپول) در میان پزشکان و قشر تحصیل‌کرده بسیار رایج بود.

2. French Loanwords (Anjeksiyon): A century ago, Iran’s modern medical system was heavily influenced by the French. Thus, French loanwords like “Anjeksiyon” (injection) were commonly used by doctors and the educated class.

۳. تقابل ادبیات و واقعیت (آسمانِ لاجوردی): در ادبیات کلاسیک فارسی، «باغچه، نسیم و آسمان لاجوردی» نمادهای همیشگی آرامش و زیبایی‌اند. هدایت با طعنه می‌گوید این زیبایی‌های شاعرانه در فضای تلخِ دیوانه‌خانه کاربردی ندارند و فقط «به درد شاعرها می‌خورند».

3. Poetry vs. Reality (Azure Sky): In classical Persian literature, a “garden, breeze, and azure sky” are eternal symbols of peace and beauty. Hedāyat ironically contrasts these poetic ideals with the grim reality of the asylum, noting they are “only good for poets.”

۴. ناوه‌کِشی (کارِ طاقت‌فرسا): «ناوه» ظرفی چوبی برای حمل گِل و آجر روی دوش بود. اصطلاح «دست‌های پینه‌بسته برای ناوه‌کشی» نمادی از پایین‌ترین و سخت‌ترین نوعِ کارِ فیزیکی در آن دوران است که انسان را به یک ماشینِ بارکشی تبدیل می‌کرد.

4. Hard Labor (Nāve-Keshi): A “Nāve” was a wooden trough used to carry mortar and bricks on one’s back. “Calloused hands from Nāve-keshi” symbolizes the lowest, most grueling form of manual labor of that era, reducing humans to beasts of burden.

۵. طنز سیاه (به خدا رسانیدن): ایرانی‌ها به جای کلمهٔ «مردن» از تعارفاتی مثل «به رحمت خدا رفت» استفاده می‌کنند. هدایت با این مفهوم شوخیِ تلخی می‌کند: حسن بقیه را با چاقو نمی‌کُشد، بلکه آن‌قدر غذایشان را می‌خورد که از گرسنگی بمیرند و این‌گونه آن‌ها را «به خدا می‌رساند»!

5. Dark Comedy (Sending to God): Iranians often use polite euphemisms like “Be rahmate khodā raft” (went to God’s mercy) instead of “died.” Hedāyat plays a dark joke here: Hasan wouldn’t stab the inmates; he would eat all their food, starving them to death and thereby “be khodā miresānad” (sending them to God)!

تمرینPractice

به این سئوالات پاسخ دهید.Answer these questions.

فعالیت کلاس درسClassroom Activity

بیایید دربارهٔ این پرسش‌ها در کلاس گفت‌وگو کنیم.Let's discuss these questions in class.
  1. فکر می‌کنید واقعاً کسی دست راویِ داستان را می‌گیرد، یا این نمادی از یک مانعِ روانی و فروپاشیِ ذهنِ خود اوست؟
  2. راوی می‌گوید یک سال است شب‌ها تا صبح از صدای گربه بیدار است. این صدا چه نقشی در حالِ روحیِ او دارد؟ آیا ممکن است فقط در ذهنِ او باشد؟
  3. همهٔ آرزوی حسن یک دیگ اشکنه و چهار نانِ سنگک است، و آرزوی راوی کاغذ و قلم. هدایت با کنارِ هم گذاشتنِ این دو آرزو چه می‌خواهد بگوید؟

واژهVocab

بیایید یک‌بار دیگر لغات و عبارات این درس را مرور کنیم.Let's review the words and expressions of this lesson once more.
کلمه‌ها و عبارت‌هایی که دو ستاره (**) دارند در گفتگوی روزمره کاربرد خیلی زیادی دارند و مهم است که آنها را یاد بگیریم و بتوانید در جمله به کارشان ببرید.
Words and phrases with two asterisks (**) are very common in everyday conversation and it is important to learn them and be able to use them in sentences.
کلمه‌ها و عبارت‌هایی که یک ستاره (*) دارند در درجه دوم اهمیت هستند. خوب است معنای آنها را یاد بگیریم و با کاربردشان آشنا شویم.
Words and phrases with one asterisk (*) are of secondary importance. It is good to learn their meaning and become familiar with their use.
کلماتی که با 🧾 مشخص شده‌اند، در شعرها و اسطوره‌های ایرانی دیده می‌شوند و شناختِ آن‌ها به درک بهترِ فرهنگ و ادبیات فارسی کمک می‌کند.
Words marked with 🧾 are found in Iranian poetry and myths, and knowing them helps to better understand Persian culture and literature.
کلمه هایی که بدون ستاره هستند کاربرد کمتری در گفتگو دارند و اگر آنها را حفظ نکنید اشکالی ندارد.
Words without asterisks are less common in conversation and it is okay if you do not memorize them.
بخشمهمّفارسیEnglishکاربردیادداشت
P1*ناظِم: سرپَرَستSupervisorرایج
P1**وَعده دادن: قول دادنTo promiseرایج
P1*به کُلّی: کاملاًCompletely, Entirelyرایج
P1*مُعالِجه: دَرمانCure, Treatmentرسمی
P1~ناخوش: بیمارDiseased, Patientکم‌کاربرد
P1**اِلتِماس کردنTo beg, To pleadرایج
P1~قَلَم: مداد یا خودکارPenرایج
P1**گُمان کردن: خیال کردنTo supposeرایج
P1~اِنتِظار داشتنTo expectرایج
P1*چه فایده: که چیWhat's the pointمحاوره‌ای
P1*بازوArmرایج
P1~بی‌حِس شدن: کِرِخت شدنTo become numbرایج
P1*مابین: بین، میانBetweenرسمی
P1*دَرهَم و بَرهَم: آشُفته، پَریشانMessy, Chaoticرایج
P1**قَطره: چِکّهDropرایج
P1*لاجِوَردی: آبیِ تیرهAzureرایج
P1**تَپّهHill, Moundرایج
P1~نَسیم: بادِ ملایمBreeze, Gentle windرایج
P1**کِیف کردن: لِذَّت بردنTo enjoyمحاوره‌ای
P1*ناله: زاریMoan, Wail, Groanرایج
P1*حَنجَره: گَلوLarynx, Throatرایج
P1~خَراشیده: (در مورِدِ صدا) خَشِنScratched, Raspy, Hoarseرایج
P1*جان به لب رساندنTo drive someone to the end of their tetherاصطلاح
P1~اِنژکسیون: تَزریق، آمپولInjectionتاریخی
P1*بی‌کِردار: لعنَتیWicked, Damnedمحاوره‌ای
P1**گُذَراندنTo spend timeرایج
P1*عَجیب و غَریبBizarre, Weirdرایج
P1*وَجه اِشتِراک: نقطهٔ شباهَتCommon groundرسمی
P1*از زمین تا آسمان فَرق داشتنTo be completely differentاصطلاح
P1*فُحش: دُشنامCurse, Insultرایج
P1*کابوس: خوابِ بدNightmareرایج
P1**خوراک: غَذاMealرایج
P1~خوراک‌های چاپی: غذاهای همیشگیRoutine meals (lit. "printed" foods)اصطلاح«چاپی» در این متن کنایه از تکراری و یکنواخت است.
P1~شیربرنجRice puddingرایج
P1~چِلوPlain cooked riceرایج
P1*به قَدرِ: به اندازهٔAs much asرایج
P1~بخور و نمیر: فقط برای زنده ماندنJust enough to surviveاصطلاح
P1*دیگ: قابلَمهٔ بزرگLarge potرایج
P1~اِشکِنه: نوعی غذای سُنَّتی و سادهٔ ایرانیA traditional Iranian soupرایج
P1*نانِ سنگَک: نوعی نانِ سُنَّتی ایرانیTraditional Persian flatbreadرایج
P1*مُرَخَّصیDischarge, Leaveرایج
P1~عَوَض: به جایِInstead ofرایج
P1*خوشبَخت: سَعادتمَندFortunate, Luckyرایج
P1*کُلُفتThickرایج
P1~طاس: کَچَلBaldرایج
P1~پینه بسته: زِبر و خَشِن شده (بر اَثَر ِکارِ زیاد)Callousedاصطلاح
P1~ناوه‌کِشی: حَمّالیِ مَصالحِ ساختمانیCarrying mortar or heavy loadsکم‌کاربرد
P1~آفَریده شده: خَلق شدهCreated, Born forاصطلاح
P1**ذَرّات: (جمع ذَرّه)Particlesرایج
P1**گُواهی دادن: شَهادَت دادنTo testifyرسمی
P1*جار زدن: فریاد زدنTo shout out, To proclaim loudlyرایج
P1~به خدا رسانیدن: کُشتنTo kill (lit. To send to God)اصطلاح
P1~وَراBeyondادبی

دیدگاه خود را منتشر کنید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *