علاقه روزافزون آمریکائی‌ها به زبان و ادبیات فارسی

رستگار فسایی پژوهشگر ادبی، مصحح و استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه در گفت‌وگو با خبرنگار فارس، درباره مسئله تدریس و آموزش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه‌های آمریکا و میزان استقبال از این امر بیان داشت: در جامعه آمریکا رویکردی وسیع و گسترده نسبت به زبان ادبیات و به طور کلی فرهنگ ایران وجود دارد. در وهله اول این نگاه ،به دلیل موقعیت و اهمیت همه جانبه‌ای است که ایران در دنیا دارد و خود به خود، همه کنجکاوی خاصی برای آشنا شدن با فرهنگ ایرانی دارند.

این چهره ماندگار ادبیات فارسی ادامه داد: مهم‌ترین و تأثیرگذارترین شیوه‌ای که می‌توان از طریق آن اطلاعاتی از فرهنگ ایران را به دور از مسائل تبلیغاتی و هرگونه حب و بغض به گوش مخاطب رساند، دانشگاه‌ها و محیط‌های آکادمیک است. ما باید تلاش کنیم با تأسیس کرسی‌های رشته زبان و ادبیات فارسی مردم سراسر دنیا را با فرهنگ ناب ایرانی آشنا کنیم. به بیان دیگر باید آموزش زبان و ادبیات فارسی را در دانشگاه‌های جهان تقویت کنیم.

رستگار فسایی در ادامه صحبتش با اشاره به لزوم همکاری نهادهای فرهنگی کشور در این زمینه تصریح کرد: باید استادان باسواد و فاضلی که با فرهنگ و ادبیات ایران عجین هستند به کشورهای مختلف دنیا اعزام شوند تا علاقه‌مندان آن سرزمین را به بهترین شیوه ممکن با اندیشه‌های ناب ایرانی و اسلامی‌آشنا کنند.

استاد زبان و ادبیات فارسی دانشکده مطالعات خاورنزدیک دانشگاه آریزونا در آمریکا در ادامه اظهار داشت: تا آن‌جایی که من اطلاع دارم ،جامعه آمریکا به دلیل تنوع و تکثر فرهنگی‌اش بسیار مشتاق به آشنا شدن با فرهنگ ایرانی حتی در محیط‌‌های غیرآکادمیک هستند. آمریکایی‌ها خیلی مشتاقند که جامعه و فرهنگ ایرانی را از طریق اطلاعات دست اول و غیرمغرضانه بشناسند.

رییس سابق مرکز تحقیقات زبان و ادبیات فارسی [ دانشگاه]مسکو، اظهار داشت: امروز با توسعه اینترنت جهان از یک دهکده هم کوچکتر شده و به اندازه یک کامپیوتر شده است. این عامل و حضور تعداد زیادی ایرانی فرهنگور و تحصیل کرده در جامعه آمریکا باعث شده که زبان و ادبیات فارسی خیلی مورد توجه قرار گیرد.

این فردوسی‌شناس ، در ادامه صحبتش بیان داشت: نکته امیدبخشی که وجود دارد این است که نسل دوم و سوم ایرانیانی که در آمریکا حضور دارند علاوه بر حفظ فرهنگ و اعتقادات ملی و مذهبی‌شان و همچنین علاقه به تمدن ایرانی- اسلامی‌ بی‌درنگ و به بهترین شیوه ممکن در حال معرفی و انتقال فرهنگ اجدادشان به دوستان انگلیسی زبان‌شان هستند. خوشبختانه باید گفت هم تأسیس کرسی‌های زبان فارسی و هم نسل‌ جدید ایرانی‌ها به صورت خودکار مشغول تسری دادن فرهنگ ایرانی و شناساندن آن به آمریکایی‌ها هستند.

رستگار در ادامه صحبتش با اشاره به سیستم دانشگاهی آمریکا و این‌که یک دانشجو می‌تواند به صورت اختیاری از رشته‌ای مثل پزشکی واحدهای ادبیات فارسی را به صورت اختیاری بگذراند، اظهار داشت: به دلیل آزادی دانشجویان برای انتخاب واحدهای درسی اختیاری، در اکثر دانشگاه‌های مطرح ایالت‌های مختلف ،زبان وادبیات فارسی تدریس می‌شود.

این استاد بازنشسته دانشگاه شیراز در ادامه صحبتش بیان داشت: در دانشکده‌یی که من تدریس می‌کنم از سه سال پیش تاکنون، دانشجویان زبان فارسی از ۱۵ نفر به ۴۵ نفر رسیده و سه برابر شده است. در این ترم تحصیلی من ۴۵ دانشجو در سه مقطع دارم و حدود ۶۰ دانشجوی خارجی از دیگر رشته‌ها در کلاس‌های آشنایی با ادبیات فارسی که به انگلیسی[به وسیله پروفسور کامران تلطف] ارائه می‌شود شرکت می‌کنند و این میزان روبه‌رشد بسیار خوب و بی‌سابقه است.

وی ادامه داد: در ترم گذشته در دانشکده مطالعات خاورنزدیک دانشگاه آریزونا کلاس درس اختیاری آشنایی با نظامی‌به زبان انگلیسی دایر شد که با استقبال فراوانی روبه‌رو شد و این ترم هم درس آشنایی با رودکی را ارائه کردواند که با استقبال فراوانی مواجه شدد است. دانشجویان حتی از رشته‌هایی چون پزشکی و مهندسی هم می‌آیند و در این کلاس‌ها به صورت کاملاً داوطلبانه و اختیاری شرکت می‌کنند. بر هیچ کدام از ما پوشیده نیست که برای نسل جوانی که این‌جا هستند، از هر ملیتی که باشند، فرهنگ ایرانی و ادب فارسی بسیار جذاب است.

رستگار با اشاره به جایگاه مقبول و ویژه ادبیات معاصر ایران در جامعه آمریکا [و کشورهای دیگر جهان] ادامه داد: جوانان آمریکایی علاقه زیادی هم به ادبیات معاصر ایران دارند و چند سال پیش زمانی که برای تأسیس کرسی رشته زبان و ادبیات فارسی به برزیل رفته بودم [بیش از ۱۰۰۰ دانشجو در دانشگاه دولتی و کاتولیک برازیلیا،در ۸ درس و درمدت ۲سال و نیم به آموطش زبان فارسی مشغول بودند و در همانجا] متوجه شدم که در برزیل یک کتابفروشی به نام عطار وجود دارد که ده‌ها کتاب عرفانی و غیرعرفانی از ادبیات فارسی را ترجمه کرده و می‌فروشد. تا جایی که به یاد دارم، همان موقع با یک پروفسور [ ژوزه جورج] آشنا شدم که مشغول بازگردانی خیام به پرتقالی بود، ولی متأسفانه مشکل این بود که آثار از زبان فارسی ترجمه نمی‌شد. مقصودم از گفتن این مسئله این است که حتی در برزیل که نخستین مرتبه بود[که درآنجا]زبان فارسی تدریس می‌شد، [علاقه مندان به فرهنگ ایرانی] از ما جلوتر رفته بودند و قبل از ما متون فارسی را به صورت غیرمستقیم ترجمه کرده بودند چه رسد به آمریکا که تدریس ادبیات فارسی در آن مسبوق به سابقه است.

این اسطوره‌شناس در تکمیل صحبتش گفت: به عنوان نمونه در دانشگاهی که من در آن هستم تعداد دانشجویانی که ادبیات فارسی را وسیله شناخت و آشنایی با ایران قرار می‌دهند روز به روز افزایش می‌یابد. می‌توانم به جد بگویم که در این مملکت [فیلم]،موسیقی ایرانی، ادبیات ایرانی و فرهنگ ایرانی خیلی مورد توجه است. ترجمه‌های مولانا، حافظ، فردوسی و خیام در ذهن و زبان فرهنگوران این جامعه جایگاه ویژه‌ای دارد. کتاب‌های نویسندگان شاعران معاصری چون منیرو روانی‌پور، سیمین دانشور، صادق چوبک، صادق هدایت، فروغ فرخزاد، مهدی اخوان ثالث، نیما یوشیج، و…. در این جامعه خوانده می‌شود. در آمریکا استادی به نام ]دیک]دیوس ترجمه خوبی از شاهنامه و استادکامران تلطف، استاد دانشگاه آریزونا هم ترجمه خوبی از نظامی‌ارائه داده‌اند.

منصور رستگار با اشاره به مساعد بودن اوضاع برای ترویج بیش از پیش فرهنگ ایرانی در جامعه آمریکا اظهار داشت: امروز فرصت خوبی در دست است. باید کمک و مددی هم از درون ایران توسط نهادهای فرهنگی صورت پذیرد. نهادها باید با فرستادن کتاب و نوارهای آموزشی و ایجاد کتابخانه‌هایی که به عنوان منابع اطلاعاتی و مطالعاتی ایران مورد استفاده قرار گیرند، به [توسعه ی] این شرایط مطلوب [کمک] کنند. ما باید از اینترنت کمال استفاده را بکنیم و متون درسی و آموزش زبان فارسی را روی اینترنت قرار دهیم تا علاقه‌مندان در سراسر دنیا حتی به صورت خودآموز به یادگیری فارسی بپردازند. اگر از امکانات اینترنت استفاده کنیم در هزینه‌ها هم صرفه‌جویی خواهیم کرد.


«منصور رستگار فسایی» پژوهشگر و مدرس دانشگاه در بهمن‌ماه سال ۱۳۱۷ متولد شد و از سال ۱۳۴۹ تدریس در دانشگاه شیراز را آغاز کرد و سرانجام در پایه استادی بازنشسته شد. او در دانشگاه‌های کمبریج،‌هاروارد، پنسیلوانیا، هندوستان، برزیل و … ادبیات فارسی و ایران‌شناسی را تدریس نموده و هم اکنون هم در دانشگاه آریزونا مشغول تدریس زبان و ادبیات فارسی است.

از «رستگار فسایی» تاکنون کتاب و مقاله‌های بسیاری چون «تصویر آفرینی در شاهنامه فردوسی»، «برگزیده سام‌نامه»، «حماسه رستم و اسفندیار»، «پیکرگردانی در اساطیر»، «دیوان مظفر شیرازی»، «مقالاتی درباره شعر و زندگی حافظ»، «آشتی با قاآنی»، «سروده‌های مسعود فرزاد»، «اژدها در اساطیر ایران»، «فارسنامه ناصری»، «فرهنگ نام‌های شاهنامه» (۲جلد)، «تذکره شعرای دارالعلم شیراز»، «تذکره دلگشا»، «مقالاتی درباره شعر و زندگی سعدی»، «فردوسی و هویت شناسی ایرانی» و «احوال و آثار دکتر پرویز ناتل خانلری» منتشر شده است.


منبع: خبرگزاری فارس و همچنین وب سایت آقای دکتر رستگار فسایی

دیدگاه‌تان را بنویسید:

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.