بفرمایید چای؛ محبوب‌ترین نوشیدنی ایرانی‌ها

17 بازدید

آنجا یک قهوه‌خانه بود
امّا ننشستیم به نوشیدن دو تا اِستکان چای
چرا؟
دنیا خراب می‌شد اگر دَقایِقی آنجا می‌نشستیم
و نفری یک استکان چای می‌خوردیم؟
عَجَله،
همیشه عجله…
کدام گوری می‌خواستم بروم؟
من به بَهانة رسیدن به زندگی،
همیشه زندگی را کُشته‌ام…

محمود دولت‌آبادی

سلام دوستان عزیز

امروز می‌خواهیم با هم یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی ایرانی‌ها را دم کنیم (درست کنیم) و در کنارش کمی‌درباره این نوشیدنیِ جهانی حرف بزنیم و شعر هم بخوانیم.

وسایل مورد نیاز

وسایل مورد نیاز برای دم کردن چای

خب، وسایلی که برای دم کردن چای نیاز دارید اینها هستند:
کتری (Kettle):

شما می‌توانید از انواع کتری‌ها استفاده کنید امّا خوب است بدانید که کتری‌های سرامیکی، چینی و شیشه‌ای مناسب‌تر هستند و کتری‌های آلمینیومی‌و مسی در مزه چای شما تأثیر خوبی نمی‌گذارند.

قوری (Teapot):

قوری هم مثل کتری انواع مختلفی دارد؛ اگر دوست دارید از دیدن رنگ چای لذّت ببرید از قوری شیشه‌ای استفاده کنید، اگر طعم چای خیلی برایتان مهم است از جنس سرامیک استفاده کنید و اگر مثلِ من زیبایی قوری هم علاوه بر مزه چای، برایتان مهم است، قوری ‌چینی را پیشنهاد می‌کنم چنان‌که شاعر هم خوب اشاره کرده که:

چای دم کن، خسته‌ام از تلخیِ نسکافه‌ها
چای با عطرِ هِل و گُل‌های قوری بهتر است

حامد عسگری

چای (Tea):

خُب، رسیدیم به اصلِ ماجرا یعنی چای؛ چای موردنظرِ ما چای سیاه (black tea) هست که در شمالِ ایران (لاهیجان، صومعه‌سرا و…) بهترین انواع آن کاشته می‌شود.

تا شما درباره چای ایرانی کمی‌مطالعه و تحقیق می‌کنید، یک نکته جالب درباره نامگذاری چای بگویم:

براساسِ تحقیقاتِ Nikhil Sonnad که در اینجا منتشر شده است؛ چای از چین، از دو مسیرِ تجاری به سراسرِ دنیا سفر کرده است: جاده ابریشم و دریا. هرجا که از مسیرِ جاده ابریشم وارد شده، «چای» نام گرفته است و هرجا که از طریق دریا وارد شده، «تی /tea/» نامیده شده. حالا دلیلش چی بوده؟ به این دلیل که حرف «茶» یا «چا» در مناطق ساحلی چین، «تـِ /te/» تلفّظ می‌شود.

در نقشه زیر می‌توانید مسیر مسافرت چای را از چین به مناطق دیگر دنیا ببینید:

نقشه سفر چای

دم کردن چای

حالا بیایید با هم آب را در کتری جوش بیاوریم؛ نکته‌های مهمّ این قسمت اینها هستند:

  • اگر سختیِ آبی (hardness of water) که استفاده می‌کنید زیاد باشد، طعم چای عوض می‌شود.
  • بهتر است از آب سرد و تازه استفاده کنید.
  • صبر کنید تا آب به جوش بیاید و حدّاقل 5 دقیقه بجوشد.

تا وقتی آب به جوش بیاید، می‌خواهم یکی از رازهای چای‌های خوش‌عطر و خوشمزه‌ای را که پدرم درست می‌کرد، با شما در میان بگذارم: پدرم همیشه چای را با کمی‌آب سرد می‌شست و آب آن را دور می‌ریخت. او اعتقاد داشت که این کار هم گرد و خاک چای را تمیز می‌کند و هم باعث خوشرنگ شدن آن می‌شود؛ شما هم می‌‌توانید این روش را امتحان کنید.

برای هر نفر یک قاشق کوچک چای کافی است (که البتّه به نوع چای شما هم بستگی دارد و در این زمینه باید به تجربه و شمّ آشپزی خودتان تکیه کنید؛ موفّق باشید!)

وقتی آب حسابی به جوش آمد، وقت آن است که آن را به قوری اضافه کنید و قوری را مثل عکس بالا روی سرِ کتری بگذارید تا چای با بخارِ آب دم بکشد. باز هم بسته به نوع چایی و سلیقه شخصی‌تان (اَمان از این اومانیسم) از 5 دقیقه برای چای‌های به اصطلاح «زود دَم» تا 15 دقیقه برای چای‌های «دیر دَم» طول می‌کشد.

تا چای‌مان دم بکشد، وقت داریم یک شعرِ «چایانه و عاشقانه» با هم بخوانیم:

و چای دغدغه عاشقانه خوبی‌ست
برای با تـــو نشستن بهانه خوبـی‌ست
حياطِ آب‌زده ، تختِ چوبـــی و مـــن و تو
چقدر بوسه، چه عصری، چه خانه خوبی‌ست

غــــروبِ اوّل آبـــان قشنگ خواهد بود
نسيم و نم‌نمِ باران، نشانه خوبی‌ست

به خانه باز رسيديم، چای می‌خواهيم
برای با تو نشستن بهانه خوبی‌ست

حسن صادقی‌پناه

فکر می‌کنم چای ما دم کشیده باشد؛ این را از عطر و رنگِ چای می‌توان فهمید.

فقط این‌که گاهی ایرانی‌ها ترجیح می‌دهند که چایشان را معطّر کنند؛ بیشترین موادّ موردِ استفاده اینها هستند:

اگر شما هم دوست داشتید در این مرحله می‌توانید یکی از این مواد یا عصاره آن را به چایتان اضافه کنید:

  • بهار نارنج (Orange blossom)
  • دارچین (Cinnamon)
  • هِل (cardamom)

و خُب، مجبور هستید 3 تا 5 دقیقه دیگر هم صبر کنید.

نوشیدن چای

حالا می‌توانید چای آماده‌شده را در فنجان‌ بریزید و باز هم بسته به سلیقه شخصی خودتان و البتّه مهمان‌هایتان، چای را با ریختنِ مقدار مناسبی آبِ جوش به همان رنگ و غِلظَتی که دوست دارید، دربیاورید.

می‌توانید چای را با هر چیزِ شیرینی که دوست دارید بنوشید؛ از بوسه‌های یار که مثل قندِ پهلوی چای است تا نَبات و شِکر و شُکلات و کُلوچه.

بساطِ چایتان همیشه برپا و چایتان همیشه لب‌ریز و لب‌دوز و لب‌سوز؛ نوش جان.

چایت را بنوش
نِگران فردا نَباش
از گندمزارِ من و تو
مُشتی کاه می‌مانَد
برایِ بادها…
نیما یوشیج

تمرین و مشارکت در بحث

شما چای را برای نوشیدن ترجیح می‌دهید یا قهوه یا نوشیدنی‌های دیگر را؟
در کشور یا خانه شما چه رمز و رازهایی برای دم کردن بهتر چای وجود دارد؟ با ما در میان بگذارید.
ما مشتاق خواندن ترفندها و نظرات شما هستیم.

دیدگاه‌تان را بنویسید:

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.