روخوانی داستان طوطی و بازرگان

موضوع پیشرفت

 

۱ بود بازَرگانی، او را طوطیی در قَفَس مَحبوس زیبا طوطیی
۲ چون که بازرگان سَفَر را ساز کرد سوی هِندُستان شُدن آغاز کرد
۳ هر غُلام و هر کَنیزَک را زِ جود گُفت: «بَهرِ تو چه آرَم، گوی زود»
۴ هر یکی از وِی مُرادی خواست کرد جُمله را وَعده بِداد، آن نیک‌مَرد
۵ گفت طوطی را: «چه خواهی اَرمَغان کآرَمَت از خِطّه‌ی هِندوستان؟»
۶ گفت آن طوطی که: «آن‌جا طوطیان چون ببینی، کُن زِ حالِ مَن بَیان
۷ کآن فُلان طوطی که مُشتاقِ شُماست اَز قَضایِ آسِمان، دَر حَبسِ ماست
۸ بَر شُما کَرد او سَلام و داد خواست وَز شُما چاره و ره اِرشاد خواست
۹ گفت می‌شایَد که مَن دَر اِشتیاق جان دَهَم اینجا بِمیرَم دَر فَراق
۱۰ این رَوا باشَد که مَن دَر بَندِ سَخت گَه شُما بَر سَبزه گاهی بَر دِرَخت
۱۱ این چِنین باشَد وَفایِ دوستان مَن دَر این حَبس و شُما دَر بوستان
۱۲ یاد آرید ای مَهان زین مُرغِ زار یِک صَبوحی دَر میانِ مَرغزار.»
۱۳ مَردِ بازرگان پَذیرُفت این پَیام کاو رِسانَد سویِ جِنس از وِی سَلام
۱۴ چون‌که تا اَقصایِ هِندُستان رِسید دَر بیابان طوطیِ چَندی بِدید
۱۵ مَرکَب اِستانید و پَس آواز داد آن سَلام و آن اَمانَت باز داد
۱۶ طوطیی زآن طوطیان لرزید و بَس اوفتاد و مُرد و بُگسَستَش نَفَس
۱۷ شُد پَشیمان خواجه اَز گُفتِ خَبَر گُفت: «رَفتَم دَر هَلاکِ جانِوَر
۱۸ این مَگَر خویش اَست با آن طوطیَک این مَگَر دو جِسم بود و روح یَک
۱۹ این چِرا کَردَم چِرا دادَم پَیام سوختَم بیچارِه را اَز گُفتِ خام.»
۲۰ کَرد بازرگان تِجارَت را تَمام باز آمَد سویِ مَنزِل شادکام‌‌
۲۱ هَر غُلامی‌را بیاوَرد اَرمَغان هَر کَنیزَک را بِبَخشید او نِشان‌‌
۲۲ گُفت طوطی: «اَرمَغانِ بَندِه کو؟ آن‌چه دیدی و آن‌چه گُفتی باز گو»
۲۳ گُفت: «نی مَن خود پَشیمانَم اَز آن دَست خود خایان و اَنگُشتان گَزان‌‌
۲۴ که چِرا پِیغامِ خامی‌اَز گَزاف بُردَم اَز بی‌‌دانِشی و اَز نَشاف»‌‌
۲۵ گُفت: «اِی خواجه پَشیمانی زِ چیست؟ چیست آن کِاین خَشم و غَم را مُقتَضی است؟»‌‌
۲۶ گُفت: «گُفتَم آن شِکایَت‌هایِ تو  با گُروهِ طوطیان هَمتایِ تو
۲۷ آن یِکی طوطی زِ دَردَت بوی بُرد زَهره‌‌اَش بِدرید و لَرزید و بِمُرد
۲۸ مَن پَشیمان گَشتم، این گُفتَن چه بود لیک چون گُفتَم پَشیمانی چه سود؟»
۲۹ چون شِنید آن مُرغ کآن طوطی چه کَرد پَس بِلَرزید و فِتاد و گَشت سَرد
۳۰ خواجه چون دیدَش فِتاده هَمچِنین بَرجَهید و زَد کُلَه را بَر زَمین
۳۱ چون بِدین رَنگ و بِدین حالَش بِدید خواجه بَرجَست و گَریبان را دَرید
۳۲ گُفت: «اِی طوطیِ خوبِ خوش‌حَنین! این چه بودَت؟ این چِرا گَشتی چِنین؟
۳۳ ای دریغا مرغ خوش‌آواز من ای دریغا همدم و همراز من
۳۴ گَر سُلِیمان را چِنین مُرغان بُدی کِی دِگَر مَشغولِ آن مُرغان شُدی؟
۳۵ اِی دَریغا مُرغ کَارزان یافتَم زود روی از رویِ او بَر تافتَم
۳۶ اِی دَریغا مُرغِ خوش‌پَروازِ مَن زِانتِها پَرّیدِه تا آغازِ مَن»
۳۷  خواجه اَندَر آتَش و دَرد و حَنین صَد پَراکَنده هَمی‌‌گُفت این ِچنین‌‌
۳۸ بَعد اَز آنَش اَز قَفَس بیرون فِکَند طوطیَک پَرّید تا شاخی بُلَند
۳۹ طوطیِ مُرده چِنان پَرواز کَرد کآفتاب اَز شَرق تُرکی‌تاز کَرد
۴۰ خواجه حِیران گَشت اَندر کارِ مُرغ بی‌‌خَبَر ناگَه بِدید اَسرارِ مُرغ‌‌
۴۱ روی بالا کَرد و گُفت: «اِی عَندَلیب! اَز بَیانِ حالِ خودمان دِه نَصیب‌‌
۴۲ او چه کَرد آن‌جا که تو آموختی؟ چَشمِ ما اَز مَکرِ خود بَردوختی
۴۳ ساختی مَکریّ و ما را سوختی سوختی ما را و خود اَفروختی‌‌»
۴۴ گُفت طوطی: «کاو به فِعلَم پَند داد که رَها کُن لُطف و آواز و گُشاد
۴۵ زآن‌که آوازَت تو را دَر بَند کَرد خویشتَن مُرده پِی این پَند کَرد
۴۶ یَعنی اِی مُطرِب شَده با عام و خاص مُرده شُو چون مَن که تا یابی خَلاص‌‌»
۴۷ یِک دو پَندَش داد طوطی پُرمَذاق بَعد اَز آن گُفتَش: «سَلام و اَلفَراق‌‌
۴۸ اَلوِداع اِی خواجه کَردی مَرحَمَت کَردی آزادَم زِ قِیدِ مَظلَمَت
۴۹ اَلوِداع اِی خواجه رَفتَم تا وَطَن هَم شَوی آزاد روزی هَمچو مَن»
۵۰ خواجه گُفتَش: «فی اَمانَ الله! بُرو مَر مَرا اَکنون نِمودی راهِ نُو»
۵۱ سویِ هِندُستانِ اَصلی رونَهاد بَعدِ شِدَّت اَز فَرَج دِل گَشت شاد
۵۲ خواجه با خود گُفت: «کاین پَندِ مَن اَست راه او گیرم که این رَه روشَن اَست
۵۳ جانِ مَن کَمتَر زِ طوطی کِی بُوَد جان چِنین بایَد که نیکوپِی بُوَد

دیدگاه‌تان را بنویسید:

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.